“Đánh thức” những mầm xanh, nông dân thu lãi 800 triệu đồng/năm

Những ngày cuối năm, không khí lao động tại vườn ươm keo giống của ông Lê Văn Hải (57 tuổi), ở thôn Ân Phú, xã Thăng Bình (huyện Nông Cống cũ, tỉnh Thanh Hóa) trở nên hối hả hơn bao giờ hết. https://vigen.vn/cuc-mam-xoi-han-quoc-cay-mo/ Cùng với 10 lao động khác, ông Hải đang tất bật chăm sóc hàng triệu bầu keo non, chuẩn bị cho vụ xuất bán cuối năm.

Với diện tích 1,2ha, vườn ươm của ông Hải mỗi năm sản xuất 2 vụ, cung cấp ra thị trường khoảng 45 triệu cây keo giống. Với giá bán trung bình 500 đồng/cây, sau khi trừ chi phí sản xuất và nhân công, gia đình ông thu về 800 triệu đồng.

"Giá keo giống đang ở mức cao, 1.200-1.500 đồng/cây, cao hơn nhiều so với năm ngoái. Với mức giá này, tôi kỳ vọng năm nay gia đình sẽ thu lãi hơn 1 tỷ đồng", ông Hải chia sẻ.

Là người có hơn 10 năm kinh nghiệm trong nghề ươm keo giống, ông Hải từng trải qua nhiều công việc mưu sinh trước khi bén duyên với nghề này. Cuối năm 2010, trong thời gian làm thuê tại Đồng Nai, ông nhận thấy tiềm năng kinh tế từ việc ươm giống keo. Ông quyết định học hỏi kỹ thuật và mang mô hình về quê hương phát triển.

Ban đầu, ông Hải thử nghiệm với khoảng 1 sào cây giống. Sau 6 tháng chăm sóc và thu được lợi nhuận, ông mạnh dạn mua thêm đất của các hộ dân và nhận thầu một số diện tích kém hiệu quả của UBND xã để mở rộng quy mô vườn ươm.

Theo ông Hải, việc ươm keo giống đòi hỏi quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt, đặc biệt là khâu chọn hạt và chăm sóc cây non.

Xem thêm: https://vigen.vn/chuoi-cau-man-cay-mo/

"Hạt sau khi thu mua được xử lý bằng nước ấm để kích thích nảy mầm, sau đó gieo vào khay bầu trộn đất. Loại đất dùng làm bầu cây là đất đỏ bazan tơi xốp, giàu dinh dưỡng và sạch mầm bệnh. Nửa tháng đầu, người làm vườn phải giữ ẩm và che chắn liên tục để cây đứng vững. Khi cây bén rễ, ra lá, lớp che mới được mở dần để cây quen nắng và gió", ông Hải giải thích.

Ông Hải cũng cho biết thêm, nghề ươm cây giống phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Mưa nhiều dễ khiến cây thối rễ, còn nắng gắt thì phải tưới mát liên tục. Sau khoảng 6 tháng chăm sóc, khi cây đạt chiều cao 25-30cm, thân cứng và rễ bám chắc vào bầu, cây có thể xuất bán.

Chất lượng cây giống là yếu tố quyết định giá bán. Keo giống từ Đồng Nai được ưa chuộng vì là keo cành, cho năng suất cao, chỉ sau 3 năm trồng đã có thể thu hoạch. Trong khi đó, keo gieo hạt phải mất tới 5 năm mới cho thu hoạch, hiệu quả kinh tế thấp hơn.

Nhờ tuân thủ quy trình kỹ thuật chặt chẽ, mỗi vụ, vườn ươm của gia đình ông Hải xuất bán hàng chục triệu cây giống đạt chuẩn trồng rừng. Vườn ươm này cũng tạo việc làm thường xuyên cho 10 lao động địa phương, với mức thu nhập 6-8 triệu đồng/người/tháng. Ông Đào Thanh Khiết, Chuyên viên Phòng Kinh tế xã Thăng Bình, đánh giá: "Ông Hải là một trong những nông dân tiên phong, góp phần hình thành vùng sản xuất cây giống tập trung của địa phương".

Nghề ươm cây giống đã phát triển mạnh mẽ tại Thăng Bình trong 10 năm trở lại đây. Hiện toàn xã có khoảng 50 hộ gắn bó với nghề, https://vigen.vn/ với tổng diện tích khoảng 15ha. Các vườn ươm này tạo việc làm cho hơn 100 lao động địa phương, với mức thu nhập trung bình 6 triệu đồng/tháng.

"Nguồn cây giống tại xã Thăng Bình đáp ứng tốt nhu cầu của các dự án trồng rừng, phủ xanh đất trống đồi núi trọc trên khắp cả nước. Nhờ nguồn giống dồi dào, chất lượng ổn định, nhiều doanh nghiệp, chủ rừng chủ động được kế hoạch trồng mới, phục hồi rừng, qua đó góp phần nâng cao độ che phủ và cải thiện sinh kế cho người dân", ông Khiết khẳng định.

Khởi nghiệp từ đam mê nuôi cấy mô giống

Hiếu cho biết, về Việt Nam, không biết run rủi thế nào, Hiếu lại gặp cậu bạn đang ấp ủ ý định khởi nghiệp với loại giống cây nuôi cấy mô - lĩnh vực vô cùng tiềm năng nhưng vẫn còn rất mới mẻ với những người trẻ như Hiếu. https://vigen.vn/cong-dung-nhuy-hoa-nghe-tay/ Nghe bạn say sưa câu chuyện đó, Hiếu thử tìm tài liệu đọc và mê lúc nào không biết. Đúng lúc đó, Hiếu gặp Tô Thị Nhã Trầm - cô thạc sĩ đã có hơn 10 năm nghiên cứu trong lĩnh vực nhân giống vô tính các loại cây trồng. Hiếu lập tức mời Trầm cùng cộng tác.

Trại nuôi cấy mô của công ty ra đời với phòng lab rộng hơn 1.000 m2 với đầy đủ các trang thiết bị hiện đại; vườn ươm giống 20.000 m2; vườn thuần 4.000 m2... Làm việc tại công ty, lúc cao điểm có 60 công nhân viên. Công ty Hoa Việt định hướng đi vào 3 loại giống chính: chuối, tiêu và đinh lăng, vì cây chuối mấy năm nay rất phát triển, nhiều nước đã nhập khẩu loại trái này của Việt Nam. Tuy nhiên, yếu thế của ta là phải nhập giống từ nước ngoài hoặc sử dụng giống trong nước nhưng chất lượng không đồng đều. Trong khi đó, nếu nuôi cấy mô giống chuối sẽ tạo được chất lượng tốt, đáp ứng được nhu cầu của sản xuất trong nước.

Còn cây tiêu, đường đến với nó phức tạp hơn, cho thu nhập lớn nhưng rủi ro vì dịch bệnh luôn tiềm ẩn xuất hiện. Thực tế là từ thủ phủ cây tiêu ở Chư Sê (Gia Lai), xuống các huyện của Đồng Nai, rồi ra tận miền Trung, nông dân đã bao lần lao đao, tán gia, bại sản vì dịch bệnh. Những năm qua, Hoa Việt đã nghiên cứu và phát triển ra loại tiêu Sri Lanka và tiêu Vĩnh Linh sạch bệnh, ngoài cung cấp cho các hộ nông dân còn đủ sức phục vụ cho những dự án quốc gia. Với 2 giống tiêu này, Hoa Việt đặt tham vọng sẽ khôi phục nền nông nghiệp hồ tiêu sạch và khỏe, giảm thiểu chi phí và đạt giá trị thương phẩm cao.

Để có một sản phẩm cây giống mô ra thị trường, câu chuyện về quy trình sản xuất của nó không hề đơn giản. Lấy ví dụ từ sản xuất giống chuối, các kỹ sư ở đây đã phải áp dụng quy trình tuyển chọn nguồn giống khắt khe và ứng dụng dây chuyền sản xuất giống công nghệ cao. Giai đoạn cây chuối cấy mô được chăm sóc trong nhà

Xem thêm: https://vigen.vn/cuc-mam-xoi-cam-cho-lach-cay-mo/

lưới khoảng 1 tuần. Yêu cầu độ thoáng cao, nhiệt độ lý tưởng từ 25 - 300C, cung cấp độ ẩm cho không khí và cho cây bằng cách tưới phun sương. Suốt quá trình này, các kỹ sư phải kiểm tra sự thích nghi của cây chuối với môi trường sống, độ cứng cáp của cây và khả năng tiếp nạp dinh dưỡng của rễ.

Khu cấy mô chuối của công ty, phía trên là những màng lưới để che nắng cũng như để giữ độ ẩm cây. Cùng với đó là hệ thống tưới nhỏ giọt luôn đủ cung cấp nước cho chuối. Hiện Hoa Việt mỗi năm có thể đưa ra thị trường 3 triệu cây giống mô các loại, đương nhiên chủ yếu vẫn là các loại chuối, tiêu, đinh lăng.

Theo Hiếu, mục tiêu của Hoa Việt là phải tạo ra được những loại giống nuôi cấy in vitro với khả năng chống chọi dịch bệnh, sinh trưởng mạnh và mang lại hiệu quả cao. Muốn làm được vậy, cây giống của Hoa Việt phải tạo ra nhiều sự khác biệt, trong đó giống được tuyển chọn nuôi cấy mô phải là giống đầu dòng, được kiểm tra virus và kiểm tra di truyền qua 3 thế hệ. Trên cơ sở này, các kỹ sư của Hoa Việt sẽ sử dụng công nghệ nuôi cấy mô để sản xuất cây giống đồng đều cả về số lượng, chất lượng. https://vigen.vn/ Cây giống đảm bảo sự tăng trưởng tốt, khả năng chống chịu, khả năng kháng sâu bệnh tốt...