Để giống cấy mô xuống ruộng đồng

“Thất vọng nhất là khi hì hụi làm từ sáng đến 12 giờ trưa mới chuyển được mẫu vào ống nghiệm thế nhưng hôm sau vào lại thấy mẫu bị chết hết, hoặc bị nhiễm bệnh. http://vigen.vn/dua-dau-va-nhung-dieu-ban-chua-biet/ Vui nhất là khi thấy cây phát triển được trong môi trường nuôi cấy. Chuyển một ngàn mẫu vào ống nghiệm mà có được một mẫu sống là đã nhen nhóm hy vọng”- thạc sĩ Đặng Phương Trâm nói như thế về công việc nuôi cấy mô của mình và các đồng nghiệp. Với những hiệu quả bước đầu, đề tài “Ứng dụng công nghệ sinh học trong nhân giống và áp dụng công nghệ cao để sản xuất một số giống hoa nhập nội tại TP Cần Thơ” do thạc sĩ Đặng Phương Trâm chủ nhiệm, đã mở ra những hướng phát triển mới cho nghề trồng hoa kiểng ở TP Cần Thơ nói riêng và ĐBSCL nói chung.

Kỹ thuật nuôi cấy mô đã được ứng dụng rộng rãi tại một số nước trong khu vực, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho ngành hoa kiểng. Chẳng hạn, Thái Lan đã ứng dụng kỹ thuật nuôi cấy mô để đưa hoa phong lan Thái ra thị trường thế giới, mang về nguồn thu đáng kể. Trong khi đó, ở ĐBSCL, việc sử dụng cây giống nuôi cấy mô vẫn còn khá xa lạ với nông dân. Phần lớn nông dân trồng hoa theo cách gieo hạt hoặc ngắt chồi giâm. Ngay cả đối với vạn thọ- một loại hoa quen thuộc, được sử dụng nhiều ở ĐBSCL- hạt giống để trồng vẫn phải nhập từ nước ngoài. Phó Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Bảo Vệ nói: “Nếu không chủ động nghiên cứu, sản xuất giống sẽ xảy ra tình trạng lệ thuộc về giống”.

Tháng 6-2003, Sở Khoa học- Công nghệ TP Cần Thơ quyết định cho thực hiện nghiên cứu “Ứng dụng công nghệ sinh học trong nhân giống và áp dụng công nghệ cao để sản xuất một số giống hoa nhập nội tại TP Cần Thơ”. Đề tài do thạc sĩ Đặng Phương Trâm, bộ môn Sinh Lý Hóa, Khoa NN&SHƯD, Trường ĐHCT làm chủ nhiệm. Trong gần 3 năm, nhóm nghiên cứu đã nuôi cấy mô sản xuất một số cây hoa giống có tiềm năng phát triển và trồng hoa cúc từ cây cấy mô theo mô hình để cắt cành trên ruộng sản xuất.

Xem thêm: https://vigen.vn/chuoi-gia-nam-my-cay-mo/

“Nuôi cấy mô là kỹ thuật quan trọng trong trồng hoa kiểng. Nuôi cấy mô giúp sản xuất cây giống nhanh hơn, chủ động hơn về nguồn giống, cây mạnh, phẩm chất cao”- thạc sĩ Đặng Phương Trâm nói. Các giống hoa được chọn để nghiên cứu gồm: vạn thọ, cúc, gloxinia, sống đời Thái Lan, dạ yến thảo. Theo thạc sĩ Đặng Phương Trâm, đây là những giống hoa “bình dân”, được người dân ĐBSCL ưa chuộng, trồng nhiều nên kết quả nghiên cứu dễ chuyển giao ứng dụng.Chỉ từ một phần lá hoặc thân của cây qua nuôi cấy mô sẽ cho ra hàng trăm cây giống. Một quá trình tưởng đơn giản nhưng phải trải qua nhiều khâu phức tạp như: khử trùng mẫu- đưa vào môi trường nuôi cấy để tạo cụm chồi- từ cụm chồi, nhân tiếp, tách ra cho mọc rễ thành cây. Trong quá trình nuôi cấy mô, khâu khó nhất, tốn thời gian, công sức nhiều nhất là chuyển mẫu vào ống nghiệm. Đây cũng là khâu quyết định thành công hay không. Mẫu được đưa vào ống nghiệm phải đảm bảo được loại bỏ hết nấm, vi khuẩn cộng sinh, phải sạch hoàn toàn mới phát triển được. Thạc sĩ Đặng Phương Trâm cho biết: “Sai số biến động vô cùng lớn. Có khi đưa mẫu vào ống nghiệm là thành công liền nhưng có khi đưa hàng ngàn mẫu mới được một mẫu”.Qua hàng loạt các thí nghiệm, với qui trình chung là phương pháp cấy nốt đơn (cấy đoạn thân), nhóm nghiên cứu đã có nguồn gien trên các giống hoa: vạn thọ, cúc, gloxinia, sống đời Thái Lan, dạ yến thảo với tổng số 22 dòng khác nhau. Không dừng lại, sau khi cấy mô của cây hoa cúc đã phục hồi sinh trưởng, nhóm nghiên cứu tiếp tục chuyển ra trồng trên liếp theo mô hình để cắt cành. Thạc sĩ Đặng Phương Trâm phân tích: “Tập quán sản xuất hoa kiểng của nông dân miền Tây là trồng trong giỏ. Trong khi điều kiện đất đai, khí hậu của một số tỉnh miền Tây hoàn toàn có thể trồng một số loại hoa cắt cành thì tại sao không trồng mà phải nhập hoa từ Đà Lạt về sử dụng”. https://vigen.vn/ 7 giống cúc: Đại đóa trắng, Vàng chanh, Vàng hè, Móng rồng, Thọ đỏ, Pha lê, Trắng, từ phòng nuôi cấy mô được đưa ra trồng trên ruộng theo phương thức cắt cành.

Khởi nghiệp từ đam mê nuôi cấy mô giống

Hiếu cho biết, về Việt Nam, không biết run rủi thế nào, Hiếu lại gặp cậu bạn đang ấp ủ ý định khởi nghiệp với loại giống cây nuôi cấy mô - lĩnh vực vô cùng tiềm năng nhưng vẫn còn rất mới mẻ với những người trẻ như Hiếu. https://vigen.vn/cong-dung-nhuy-hoa-nghe-tay/ Nghe bạn say sưa câu chuyện đó, Hiếu thử tìm tài liệu đọc và mê lúc nào không biết. Đúng lúc đó, Hiếu gặp Tô Thị Nhã Trầm - cô thạc sĩ đã có hơn 10 năm nghiên cứu trong lĩnh vực nhân giống vô tính các loại cây trồng. Hiếu lập tức mời Trầm cùng cộng tác.

Trại nuôi cấy mô của công ty ra đời với phòng lab rộng hơn 1.000 m2 với đầy đủ các trang thiết bị hiện đại; vườn ươm giống 20.000 m2; vườn thuần 4.000 m2... Làm việc tại công ty, lúc cao điểm có 60 công nhân viên. Công ty Hoa Việt định hướng đi vào 3 loại giống chính: chuối, tiêu và đinh lăng, vì cây chuối mấy năm nay rất phát triển, nhiều nước đã nhập khẩu loại trái này của Việt Nam. Tuy nhiên, yếu thế của ta là phải nhập giống từ nước ngoài hoặc sử dụng giống trong nước nhưng chất lượng không đồng đều. Trong khi đó, nếu nuôi cấy mô giống chuối sẽ tạo được chất lượng tốt, đáp ứng được nhu cầu của sản xuất trong nước.

Còn cây tiêu, đường đến với nó phức tạp hơn, cho thu nhập lớn nhưng rủi ro vì dịch bệnh luôn tiềm ẩn xuất hiện. Thực tế là từ thủ phủ cây tiêu ở Chư Sê (Gia Lai), xuống các huyện của Đồng Nai, rồi ra tận miền Trung, nông dân đã bao lần lao đao, tán gia, bại sản vì dịch bệnh. Những năm qua, Hoa Việt đã nghiên cứu và phát triển ra loại tiêu Sri Lanka và tiêu Vĩnh Linh sạch bệnh, ngoài cung cấp cho các hộ nông dân còn đủ sức phục vụ cho những dự án quốc gia. Với 2 giống tiêu này, Hoa Việt đặt tham vọng sẽ khôi phục nền nông nghiệp hồ tiêu sạch và khỏe, giảm thiểu chi phí và đạt giá trị thương phẩm cao.

Để có một sản phẩm cây giống mô ra thị trường, câu chuyện về quy trình sản xuất của nó không hề đơn giản. Lấy ví dụ từ sản xuất giống chuối, các kỹ sư ở đây đã phải áp dụng quy trình tuyển chọn nguồn giống khắt khe và ứng dụng dây chuyền sản xuất giống công nghệ cao. Giai đoạn cây chuối cấy mô được chăm sóc trong nhà

Xem thêm: https://vigen.vn/cuc-mam-xoi-cam-cho-lach-cay-mo/

lưới khoảng 1 tuần. Yêu cầu độ thoáng cao, nhiệt độ lý tưởng từ 25 - 300C, cung cấp độ ẩm cho không khí và cho cây bằng cách tưới phun sương. Suốt quá trình này, các kỹ sư phải kiểm tra sự thích nghi của cây chuối với môi trường sống, độ cứng cáp của cây và khả năng tiếp nạp dinh dưỡng của rễ.

Khu cấy mô chuối của công ty, phía trên là những màng lưới để che nắng cũng như để giữ độ ẩm cây. Cùng với đó là hệ thống tưới nhỏ giọt luôn đủ cung cấp nước cho chuối. Hiện Hoa Việt mỗi năm có thể đưa ra thị trường 3 triệu cây giống mô các loại, đương nhiên chủ yếu vẫn là các loại chuối, tiêu, đinh lăng.

Theo Hiếu, mục tiêu của Hoa Việt là phải tạo ra được những loại giống nuôi cấy in vitro với khả năng chống chọi dịch bệnh, sinh trưởng mạnh và mang lại hiệu quả cao. Muốn làm được vậy, cây giống của Hoa Việt phải tạo ra nhiều sự khác biệt, trong đó giống được tuyển chọn nuôi cấy mô phải là giống đầu dòng, được kiểm tra virus và kiểm tra di truyền qua 3 thế hệ. Trên cơ sở này, các kỹ sư của Hoa Việt sẽ sử dụng công nghệ nuôi cấy mô để sản xuất cây giống đồng đều cả về số lượng, chất lượng. https://vigen.vn/ Cây giống đảm bảo sự tăng trưởng tốt, khả năng chống chịu, khả năng kháng sâu bệnh tốt...